Wat is de Roos van Leary

De Roos van Leary (1957) is een communicatiemodel dat interactiepatronen tussen mensen vereenvoudigt en daardoor inzichtelijk maakt. De Roos bestaat uit een dominantie-as (verticaal) en een sympathie-as (horizontaal). De verticale as heeft als uitersten boven (B) en onder (O), de horizontale as heeft als uitersten tegen (T) en samen (S). De twee assen verdelen de Roos in vier kwadranten van gedrag. Ook daarbinnen heeft Leary een nuancering aangebracht, waardoor in totaal acht verschillende gedragingen worden beschreven. Belangrijk: bij iedereen kunnen alle gedragingen voorkomen, het is dus geen karaktertypering.

Hoe werkt het model

Het model gaat uit van de volgende natuurlijke reacties op gedrag:

  1. Samenwerkend gedrag door de een roept samenwerking op bij de ander.
  2. Tegenwerkend gedrag door de een roept tegenwerking op bij de ander.
  3. Dominant gedrag door de een roept afhankelijkheid op bij de ander.
  4. Afhankelijk gedrag door de een roept dominantie op bij de ander.

Hoe kun je het gebruiken

In de begeleiding van mensen en in de samenwerking met collega’s krijg je te maken met interactiepatronen in het boven-tegenkwadrant en/of onder-tegenkwadrant van de Roos. De kunst van het inzetten van een professionele interventie is doelbewust (soms tegennatuurlijk) te reageren op het gedrag van de ander. Als je meewerkend gedrag wilt oproepen, moet je helpend gedrag vertonen, ook wanneer de ander opstandig gedrag laat zien. Zo kun je het gedrag van de ander in de linkerhelft (tegen) buigen naar de rechterhelft (samen) van de cirkel. Het gebruik van de Roos kan helpen bij het analyseren van een vastgelopen en negatief reactiepatroon, bijvoorbeeld door intervisie. Belangrijk om te weten: het realiseren van gedragsverandering kost tijd. Als je interventie niet meteen het gewenste effect heeft, blijf dan trouw aan je voorgenomen aanpak en laat je niet verleiden tot voor de hand liggende tegenreacties. Geef de ander de tijd om mee te veranderen.

Bibliotheek