psychose

Wat is een psychose

Een psychose is een toestand waarin het denken en (of) de zintuiglijke waarnemingen tijdelijk zijn vervormd. Er wordt vaak gesproken van positieve symptomen: wanen en hallucinaties. Wanen zijn verstoringen in het denken, waarbij mensen niet corrigeerbare overtuigingen hebben, die niet overeenstemmen met de werkelijkheid. Zo kunnen mensen het idee hebben dat ze iemand anders zijn, een belangrijke (religieuze) taak in het leven hebben of doelwit zijn van een samenzwering. Hallucinaties zijn waarnemingen (vaak horen en zien, maar soms ook ruiken, proeven of voelen) die er niet zijn. De term positieve symptomen wijst op iets wat aan de normale beleving wordt toegevoegd; mensen ervaren iets wat er niet is. Bij een psychose verloopt het denken snel, ontbreekt de logica en er worden verbanden gelegd die geen wortels hebben in de realiteit. Een psychose kan enkele dagen of weken duren, maar in sommige gevallen ook maanden aanhouden en kan worden veroorzaakt door stress, psychische ontregeling (bijvoorbeeld bij een manische of depressieve toestand) of door drugsgebruik.

Hoe herken je het

In het directe contact valt een psychose meestal snel op. Gesprekken missen samenhang en zijn moeilijk of niet te volgen. Mensen maken gevolgtrekkingen die voor anderen onlogisch zijn, soms klinkt daar ook achterdocht in door. De inhoud van de ideeën kan ertoe leiden dat mensen zich terugtrekken uit het sociale contact en in zichzelf keren. De zelfzorg kan daarbij teruglopen. Door toenemende chaos lukt het mensen soms niet of nauwelijks nog structuur aan te brengen in de dag. Het slaap- en waakritme kan verstoord zijn. Doordat mensen een andere realiteit ervaren, verliest hun handelen logica en samenhang. Ze kunnen afgeleid zijn door zaken die anderen niet waarnemen. Soms is het in het hoofd van mensen zo onrustig, dat ze iets op of om hun hoofd doen om hun gedachten letterlijk bij elkaar te houden.

Wat kun je doen

Om mensen met een psychose te begeleiden is het nodig je te verplaatsen in een andere, onzichtbare realiteit. Een discussie over een objectieve werkelijkheid kan leiden tot onbegrip en afstand. Een neutrale, belangstellende en accepterende houding is meer passend. In een wonderlijke, onvoorspelbare en soms bedreigende wereld, kan het mensen helpen ondersteuning te krijgen bij het op orde houden van dagelijkse activiteiten zoals zelfzorg, bereiden van maaltijden, schoonhouden van de leefomgeving en het onderhouden van sociale contacten. Wees je ervan bewust dat de waan of achterdocht ook betrekking op jou kan hebben. Houd dan afstand zonder het contact kwijt te raken.

Bibliotheek

boek

Filosofie van de waanzin
Wouter Kusters

boek

Wat is waanzin
Damian Leader

lezing

Een herwaardering van waanzin
Wouter Kusters

2018-07-23T14:39:42+00:00

Groepsleider, Verpleegkundige of psycholoog?

Ben je groepsleider, verpleegkundige of psycholoog en heb je zin om flexibel aan de slag te gaan in de GGz? Neem contact met ons op!