borderline

Wat is borderline

De kern van de borderline persoonlijkheidsstoornis zijn de problemen met het zelfbeeld, de instabiliteit in relaties en de heftige emoties. Van binnen is er in mensen een voortdurende honger naar liefde en erkenning. De problemen ontstaan doordat deze haast onstilbare behoefte aan affectie samen gaat met angst voor afwijzing en intimiteit. Mensen voelen zich van binnen leeg en zijn voor hun interne stabiliteit afhankelijk van wat er in relatie tot anderen gebeurt. Doordat hier voor hen zoveel van afhangt, verloopt het contact met anderen vaak turbulent. Hierdoor hebben zij last van sterk wisselende stemmingen en kunnen zij heftig en impulsief reageren op (soms alledaagse) gebeurtenissen. Zij zijn, vooral op momenten van onveiligheid, angst of eenzaamheid) niet of nauwelijks in staat ambivalente en tegenstrijdige zaken met elkaar te verenigen. Een afwijzing (hoe klein ook) kan in hun beleving aanvoelen als definitief en hun hele persoon omvattend. Daarom is het te begrijpen dat de angst voor afwijzing groot is, evenals de behoefte aan een ideale en in de werkelijkheid onmogelijke liefde waarin geen afwijzing bestaat. De wanhoop en/of angst kunnen zo hoog oplopen dat deze kunnen leiden tot agressie, automutilatie, psychotische decompensatie en suïcidaliteit.

Hoe herken je het

Door het onvermogen tegenstijdigheden te integreren, zijn mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis teruggeworpen op uitersten. Mensen voelen zich onzeker over zichzelf en menen de wereld niet alleen aan te kunnen. Ze zijn voor hun zelfgevoel afhankelijk van anderen, maar anderen zijn ook bedreigend en niet zonder meer te vertrouwen. Vanuit de behoefte aan erkenning hopen zij steeds opnieuw dat de ander de ideale vriend is (”Jij bent de enige die me echt begrijpt”), maar zij zijn door een beschadigd vertrouwen altijd alert op afwijzingen en het gevaar gekwetst te worden. Hierdoor worden anderen bij de minste afwijzing gediskwalificeerd (”Je hebt me nooit écht begrepen”). Mensen zijn gevangen in deze dynamiek, door een vaak vroeg beschadigd vertrouwen in anderen en een gebrek aan zelfwaardering. Ze kennen vaak alleen een voorwaardelijke liefde. Relaties verlopen dan ook vaak heftig, conflictueus en zijn meestal van korte duur. Hierdoor worden zij steeds in hun angst bevestigd. De heftige gevoelens en het impulsieve gedrag maken dat ze het leven als bijzonder zwaar kunnen ervaren. Ook op mensen in hun directe omgeving kan het een zware wissel trekken, omdat zij moeten afstemmen op voortdurend wisselend en onvoorspelbaar gedrag. In een moment van rust kan het contact bijzonder prettig zijn, maar het blijkt vaak breekbaar omdat het, ogenschijnlijk uit het niets, kan omslaan.

Wat kun je doen

De kunst van de begeleiding van mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis is het gelijktijdig erkennen én begrenzen. Laat zien dat je er voor hen bent, dat je hen opvangt als ze vallen en houd tegelijkertijd gepaste afstand. De wens van mensen om van jou de ideale vriend te maken kan verleidelijk zijn, maar dit leidt onherroepelijk tot problemen. Hun onvermogen een balans te vinden tussen afstand en nabijheid in relaties, is jouw uitdaging. Je kan aan hen laten zien dat ambivalenties naast elkaar kunnen bestaan, door duidelijk te benoemen dat hen iets te ontzeggen, niets afdoet aan de waardering die je voor hen hebt. Sterker nog, juist in de begrenzing zit die erkenning.

2018-07-23T14:29:23+00:00

Groepsleider, Verpleegkundige of psycholoog?

Ben je groepsleider, verpleegkundige of psycholoog en heb je zin om flexibel aan de slag te gaan in de GGz? Neem contact met ons op!