Wat is een bipolaire stoornis

Een bipolaire stoornis is een stemmingsstoornis waarbij periodes van lusteloosheid, somberheid en uitzichtloosheid (zie ook: Depressie) worden afgewisseld met perioden van activiteit, optimisme, zelfvertrouwen en grenzeloze mogelijkheden. Een bipolaire stoornis wordt ook wel manisch-depressiviteit genoemd. Er kan soms tijdelijk een totale ontregeling ontstaan, maar de heftigheid kan gedurende het leven fluctueren.

Hoe herken je het

De manische episode kenmerkt zich door extreme uitgelatenheid en/of prikkelbaarheid. Mensen hebben een tomeloze energie, zijn overdreven druk en rusteloos, praten vaak onafgebroken en rijgen gedachten razendsnel aan elkaar. De energie, het zelfvertrouwen, de plannen en de oneindige mogelijkheden zijn vaak een verademing na een periode van leegte en uitzichtloosheid. In een manische toestand hebben mensen het gevoel alles aan te kunnen, ze hebben grootse plannen, voelen zich bijzonder en reageren dan ook vijandig en met achterdocht wanneer ze in hun gedrag worden afgeremd. Ze keren zich dan ook liever af van mensen die zich zorgen maken. In een manische episode handelen mensen zonder acht te slaan op de gevolgen en ze zien alleen maar mogelijkheden. Hierdoor hoeven ze beslissingen niet te overdenken, doen ze grote aankopen en slapen nauwelijks. Hun gedachten krijgen de vrije loop. Mensen kunnen seksueel ontremd zijn, vrouwen maken zich vaak overdadig op en verkleden zich soms meermalen per dag. Wanneer de manie op haar retour is, wordt vaak de schade voor hen pas zichtbaar. Mensen kunnen dierbare relaties impulsief hebben verbroken of beschadigd, bijvoorbeeld door vreemdgaan of een scheiding aanvragen. Ze hebben soms hoge schulden gemaakt of hebben familie, vrienden en buren zodanig onteerd dat deze (voorlopig) niets meer met hen te maken willen hebben. Schaamte en schuldgevoelens tergen hen. Wanneer de manische episode op haar eind raakt, slaat vaak de (angst voor de) depressiviteit toe.

Wat kun je doen

Een manie is een lichamelijk, psychisch en sociaal uitputtende en ernstig ontregelde toestand, waarbij mensen zichzelf en hun omgeving geweld aan kunnen doen. Bescherm mensen voor het aanrichten van sociale, relationele of financiële schade en tegen het verlies van decorum (uiterlijke waardigheid). Houd er ook rekening mee dat ze die bescherming niet accepteren. Manische mensen kunnen in hun ontremming anderen, ook de begeleiding, erg kwetsen en schofferen. Realiseer je dat dit voortkomt uit de ontregeling. Creëer overzicht wanneer mensen dat niet meer kunnen. Heb oog voor lichamelijke zorg, zoals goede voeding en voldoende slaap Probeer zo veel mogelijk de schade te beperken. Wees tijdens een manische episode alert op subtiele veranderingen in het toestandsbeeld (depressieve of psychotische symptomen).

Bibliotheek

docu

The Secret life of the manic depressive
Stephen Fry

docu

Ver van Daan
Roderik Schaepman

boek

Alles of Niets
Marc de Hert

boek

Kortsluiting in mijn hoofd
Brenda Froyen

boek

PAAZ
Myrthe van der Meer